Ogólnopolski Dzień Etnografii, Etnologii i Antropologii Kulturalnej

Dziewiątego lutego obchodziliśmy drugi

Ogólnopolski Dzień Etnografii, Etnologii i Antropologii Kulturowej.

Z tej okazji w Ostrowi Mazowieckiej odbyła się konferencja naukowa poświęcona wyzwaniom stawianym Ośrodkowi Edukacji Regionalnej w Ostrowi Mazowieckiej.

Obchody Dnia Etnografii to tylko jedno z wielu działań podejmowanych na rzecz pielęgnowania dziedzictwa kulturowego naszego regionu, promocji jego walorów i szeroko rozumianej edukacji regionalnej.  Warto nadmienić, że w opisywanych działaniach zainicjowanych przez miasto Ostrów Mazowiecka od początku.uczestniczy Gmina Brańszczyk.   

Konferencja została zorganizowana dzięki wysiłkom organizatorów, czyli władz miasta Ostrowi Mazowieckiej, Miejskiej Biblioteki Publicznej w Ostrowi Mazowieckiej  przy współpracy Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Miejskiego Domu Kultury w Ostrowi oraz Ostrowskiego Stowarzyszenia „Ludzie z Pasją”. Konferencja była prowadzona  on-line ale jednak także na miejscu udało się zgromadzić grono osób, specjalistów zajmujących się na co dzień kulturą regionalną i  dla których edukacja regionalna jest ważnym czynnikiem kulturotwórczym.

Dzisiaj bardziej skupiamy się na lokalnych tradycjach Ostrowi,  Puszczy Białej  i całego regionu Kurpiowszczyzny, ponieważ tu jesteśmy i  działamy z przeświadczeniem jednak, że  omawiane zagadnienia mają charakter uniwersalny  i metody mogą być z powodzeniem wykorzystywane w skali ogólnopolskiej.

Czym dysponujemy i czym możemy się dzielić  oraz w jaki sposób możemy upowszechniać  bogactwo naszego regionu?

Staraniem kilku pokoleń etnografów zebrane zbiory wiele mówią o życiu tutejszych mieszkańców, ich zwyczajach, które wytworzyły się dzięki panującym tu  uwarunkowaniom geograficznym: takiemu ukształtowaniu terenu, rosnącej od wieków puszczy i meandrujących rozlewisk rzek.

Ta pewna izolacja stworzyła warunki do wykształcenia się lokalnej  kultury określającej życie dawnej  społeczności. Współcześnie  rozwój techniki, komunikacji, łatwość przemieszczania się,  nawiązywania kontaktów poprzez dostępne media ,praktycznie bez ograniczeń, powoduje zanik lokalności na rzecz pewnej standaryzacji ponadregionalnej czy wręcz o zasięgu globalnym.

Trudno osądzić, czy ten kierunek rozwoju przyniesie summa summarum korzyść dla mieszkańców. Oderwanie  od korzeni w pogoni za globalnością może w rezultacie doprowadzić do utraty  poczucia wartości wynikającego z tradycji, utraty tożsamości oraz wyalienowania na rzecz zunifikowanego znacznie bardziej powierzchownego systemu wartości, kształtowanego głównie za sprawą środków masowej komunikacji. 

Przejście do wygodnej postawy konsumpcyjnej, która nie wymaga żadnego wysiłku, a jednocześnie upośledza  chęci do autonomicznego rozwoju i budowania indywidualnego systemu wartości  ujawnia palącą potrzebę koncentracji na edukacji i stymulacji kultury regionalnej  aby cały posiadany dorobek historyczny nie został stracony.

Po powitaniu wszystkich uczestników zostały odtworzone prezentacje zaproszonych gości. Kolejno:

Anna Grunwald – Muzeum Etnograficzne w Warszawie: „Edukacja w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie”

Maria Weronika Kmoch – „Edukacja regionalna – jak skutecznie komunikować i działać w Internecie na rzecz lokalności?”

Artur Warchała – „Oferta edukacyjna Muzeum Rolnictwa im.ks. Krzysztofa Kluka we Ciechanowcu”

Krzysztof Bereda, Monika Andrzejewska – Gminne Centrum Kultury, Sportu i Turystyki w Brańszczyku – „Relacje społeczne w upowszechnianiu kultury – Upowszechnianie kultury poprzez relacje społeczne”

Można je obejrzeć TUTAJ:

Te wystąpienia stały się bazą do dyskusji o tym, jak w dzisiejszych warunkach komunikować i prowadzić działalność edukacyjną na rzecz kultury i dziedzictwa narodowego.

Dyskusja dotyczyła także tego jak zachęcać i jak dbać o zachowanie i rozwijanie dorobku kulturalnego regionu.

Pragniemy zaprezentować pokrótce fragmenty zapisu dyskusji on-line z tej konferencji do obejrzenia poniżej.

 Cezary Kopczyński